"PARA VE MAYMUN" ÖNEMLİ BİR DENEY!
27/6/2006 -Kategori: makale
En çok satan kitaplar listesinde haftalarca birinci sırada yer alan Freakonomics www.amazon.com/gp/product/006073132X
kitabının yazarı Steven Levitt, yaklaşık bir yıl önce New York Times'da, Yale Üniversitesinde yapılan çok ilginç bir araştırma hakkında
kitabının yazarı Steven Levitt, yaklaşık bir yıl önce New York Times'da, Yale Üniversitesinde yapılan çok ilginç bir araştırma hakkında
ses getiren bir yazı yazdı [1]
Yazının ve araştırmanın ilginç olmasının nedeni, bu araştırma para ve maymunlarla ilgili.
Keith Chen, Yale Üniversitesinde ekonomi bölümünde görev yapan bir profesör.
Yazının ve araştırmanın ilginç olmasının nedeni, bu araştırma para ve maymunlarla ilgili.
Keith Chen, Yale Üniversitesinde ekonomi bölümünde görev yapan bir profesör.
Keith Chen'in araştırması, maymunlara, para kullanmayı öğretmek ve bunun sayesinde topladığı bilgileri, bizlerin yani
insanların, para ile olan ilişkisini karsılaştırıp, çeşitli sonuçlar çıkarmak.
insanların, para ile olan ilişkisini karsılaştırıp, çeşitli sonuçlar çıkarmak.
Araştırma, Yale Üniversitesinin maymun laboratuarında başlıyor.
Bu laboratuarda 7 adet capuchin maymunları, bir ana ve birçok küçük deney kafeslerinde, para kullanmayı öğreniyorlar.
Bu laboratuarda 7 adet capuchin maymunları, bir ana ve birçok küçük deney kafeslerinde, para kullanmayı öğreniyorlar.
Para olarak, gümüş renkli, somun kullanılıyor.
Süreç gayet basit.
Ana kafesten bir maymun alınıp, deney kafesine koyuluyor.
Bu maymuna para adını verdikleri somun veriliyor.
Maymun öncellikle bu somunu kokluyor, ağzına götürüyor.
Bu aşamada bir tepsi içinde çeşitli yiyecekler getiriliyor: elma, üzüm ve jell-o.
Maymun öncellikle bu somunu kokluyor, ağzına götürüyor.
Bu aşamada bir tepsi içinde çeşitli yiyecekler getiriliyor: elma, üzüm ve jell-o.
Amaç, bu 7 maymunun her birinin sevdiği yiyecek türünü bulmak ve bu yiyeceği elde etmek için parayı kullanmalarını sağlamak.
Deney kafesindeki maymun elmayı seçiyor.
Araştırmacılar,maymuna elmayı vermeden önce, elinden parayı alıp, maymuna yiyeceği veriyorlar.
Bu süreç haftalarca sürüyor ve maymunlar birkaç hafta sonra, ellerindeki somunun yani paranın gücünü anlamaya başlıyorlar.
Bu süreç haftalarca sürüyor ve maymunlar birkaç hafta sonra, ellerindeki somunun yani paranın gücünü anlamaya başlıyorlar.
Maymunlar paranın kullanımını; araştırmacılar, en çok tercih edilen yiyeceği öğrendikten sonra, yeni bir süreç başlıyor: fiyatlandırma.
Bu yeni süreçteki amaç, maymunların, biz insanlar gibi rasyonel kararlar verip vermediğini bulabilmek.
Bu yeni süreçteki amaç, maymunların, biz insanlar gibi rasyonel kararlar verip vermediğini bulabilmek.
Böylece araştırmacılar, birçok maymunun tercihi olan jell-o'nun fiyatını iki somun, elmanın fiyatını yarım somun ve üzümün fiyatını ise
bir somun yapıyorlar.
Buldukları sonuç ise gerçekten ilginç.
Buldukları sonuç ise gerçekten ilginç.
Maymunlar,deney sırasında, biz insanlar gibi para harcama konusunda çoğu zaman rasyonel davranıyorlar.
Parasını, en çok yiyecek alabileceği şekilde harcamaya başlıyorlar.
Maymunlar, 1 somun verip, 2 dilim elma almayı, fiyatı 2 somun olan bir adet jell-o'ya tercih etmeye başlıyor.
Buraya kadar her şey güzel!
Parasını, en çok yiyecek alabileceği şekilde harcamaya başlıyorlar.
Maymunlar, 1 somun verip, 2 dilim elma almayı, fiyatı 2 somun olan bir adet jell-o'ya tercih etmeye başlıyor.
Buraya kadar her şey güzel!
Günlerden bir gün, yine ana kafesten, deney kafesine alınan maymun, deney kafesindeki bir tepsi içinde bulunan 12 somunu görüp,
aniden çılgına dönüyor.
Paraların bulunduğu tepsiyi kapıp, ana kafese fırlatıyor ve kendisini de ana kafese atıyor.
Ana kafesteki bütün maymunlar bir anda gökten para yağdığını görüp,yere düşen paraları kapışmaya başlıyorlar.
Levitt, bunu yazısında maymun tarihinde gerçeklesen ilk "banka soygunu "(maymunun tepsiyi çalması) ve " hapishane kaçışı"
(maymunun deney kafesinden, ana kafese kaçışı) olarak tanımlıyor.
Bütün bu kaos içinde araştırmacılar, ana kafesteki maymunlardan parayı geri almaya çalışıyor.
Levitt, bunu yazısında maymun tarihinde gerçeklesen ilk "banka soygunu "(maymunun tepsiyi çalması) ve " hapishane kaçışı"
(maymunun deney kafesinden, ana kafese kaçışı) olarak tanımlıyor.
Bütün bu kaos içinde araştırmacılar, ana kafesteki maymunlardan parayı geri almaya çalışıyor.
Olay biraz yatıştığı bir anda Keith Chen, hiç görmemeyi tercih ettiğini söylediği bir olaya şahit oluyor:
Erkek maymunlardan biri, dişi maymunlardan birine yaklaşıp, ona elinde bulunan somunlardan birini veriyor ve bunun karşılığında dişi
maymun, erkek maymunun seks teklifini kabul ediyor!
İşin ilginç yanı bu iki maymunun "işi " bittikten sonra, dişi maymun "kazandığı" parayı araştırmacıya getirip,
maymun, erkek maymunun seks teklifini kabul ediyor!
İşin ilginç yanı bu iki maymunun "işi " bittikten sonra, dişi maymun "kazandığı" parayı araştırmacıya getirip,
bununla üzüm almaya çalışıyor.
Chen, bu olayı maymun tarihindeki ilk " fuhuş" olarak tanımlıyor.
Üniversitenin araştırma etik bölümü, maymunlar üzerinde yapılan para araştırmasının, maymunların yaşam koşulunu,
değerlerini ve gündelik yaşamlarını tamamen değiştirdiği ve zedelediği gerekçesiyle, araştırmayı iptal edip,
Chen, bu olayı maymun tarihindeki ilk " fuhuş" olarak tanımlıyor.
Üniversitenin araştırma etik bölümü, maymunlar üzerinde yapılan para araştırmasının, maymunların yaşam koşulunu,
değerlerini ve gündelik yaşamlarını tamamen değiştirdiği ve zedelediği gerekçesiyle, araştırmayı iptal edip,
maymunlara para verilmesini yasaklıyor
NOT:"zamanyolcusu.yahoogroups" tan alınmıştır
Yorum yaz! :: Arkadaşına Gönder!
2 yorum yazilmistir
2006-06-29 03:50:22 - para'nın gücü
Yazan: sevillaBu olay gerçekten olmuş mu? İnsanın inanası gelmiyor. Evrim teorisine karşı çıkanlar bu yazıyı mutlaka okumalı bence. Sağlıcakla kalın...
Bağlantı - -
2006-06-27 11:09:21 - VOOOOŞĞ.! ;))) GÜNAYDIIIN HU HUUUUUM.! :)))) DESTAN YAZDIM HUHU.! ;))))
Yazan: POLYANNAAşk Parçaları
1
günahlara uzandı göğsümde ki kaburga
ben uyudum hileyi bilmiyordum
çöküverdi etimin yüklendiği omurga
bir yıkım bir deprem ruhumda ki sarsılma
olanları yine de hayra yordum
ama dişlerimi sızlattı ısırdığım elma
öyle mi Havva
demek başladı dava
2
kendi içinde yaşayan
garip masum çocuğum
üşüyen ellerim bomboş
sevgilerim kırılıp solmuş
eskimiş oyuncaklarım
sûretim kaybolmuş
öyle mi Zühre
demek gerek var mühre
3
bulutlar geçiyor yüreğimden
korkutuyor gecenin yanık gözleri
travma geçirmiş düşünceler
hastane morgunda yatıyor
gözlerimde sonsuzluğa dönen
nâmütenâhi devinen bilyeler
öyle mi Leyla
demek yanmak sırayla
4
kanatları cilalı zıpkın gibi uçan kuş
zamana demli bir çay söyle
İstanbul ürküyor büyüklüğünden
ey saltanatın şehri pâyitaht
sensizliğinle birlikteyim
üşüyor dudağıma konan kuşlar
öyle mi Aslı
demek ayrılık faslı
5
raylar uzanıyor esneyerek içimden
yılan gibi kayıyor dağlara doğru
her ağaç kendince şarkı söylüyor
kirpiğim akordu bozuk enstrüman
tünellerde kayboluyor düşlerim
öyle mi Şirin
demek aklı yok şair'in
6
bilmek istemiyordum ama bildim
göğsüme oturan o ağırlığı
oysa alınan her nefese kefildim
dudaklarım sonsuza gidip geliyor
bakışlarımda parçalanıyor hayat
ellerim ellerim nerede benim
öyle mi Selver
demek kadınlar böyle sever
Mehmet Akif Baltutan
.....................................................................................................................
SEN GÖTÜRSEEEN ORAYAAA....BENİ TEL TEL İNCELESELER İNAN BİR SONUÇ ALAMAZLAR BENİ KENDİLERİNE GÖRE BULAMAZLAR Kİİİİ....KİİİİH KİH....
SANA DERLER Kİİİ...YA HU BU ÇATLAĞI DA NERDEN BULDUN BURAYA GETİRDİN İŞİN YOK MU SENİN DERLERDİİİİ YA..HUHUUUUM.! ;))))))))))))))))))
EEEEH İM SONRADAAA BÜTÜN YOLLAAAAAAR.....KOŞULSUUUUZ AŞK GİBİİİ AŞKAAAA.!
VAAAY BE....NE LAF ETTİM HUUUU HUUU.! ;)))))))))))))))))))
YA HUHUU...BEN BU AŞKTANBAŞIMI HURTARIYOOORUUUM, YÜREĞİM KAPILIYOOOOR.....YÜREĞİİİİMİ KURTARIYORUUUM....BU SEFER AYAKLARIM HEP AŞK YOLLARINA DOĞRU KOŞMAYA BAŞLIYOOOOR....EEEEE....
DOKTOOOR HANIIIIM.!
BENİM GİNBİ AŞK DELİSİNİ VAR MI BİR YERLER DE TEDAVİSİİİİ.!
YOK ANACIĞIIIM YOOOOK.!
BEN GIRTLAĞIMA KADAR AŞKIN İÇİNE BATMIŞIIIM.!
OOOOOH ÇOK ŞÜÜÜÜKÜÜÜR.!
ZİRA ŞİKAYET POSTAM YOOOOOOH.! :))))))))
SONRADA OLMA EMEKSİZ BACIN.!
POLYANNA :))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))
....................................................................................................................
DÖRT AŞK ŞARKISI
1.
Senden ayrıldığımda
O güzel günün sonunda
Açılınca gözlerim
Ne çok sevinçli insan varmış dedim.
İşte o akşamdan sonra
Sen bilirsin ya
Daha güzel dudaklarım
Çekirge gibi çevik bacaklarım
Ben böyle olalı beri
Daha yeşil ağaç, fidan ve tarla
Daha bir güzel suyun serinliği
Başımdan aşağı boşaltınca
2.
Beni sevindirdiğinde
Bazen düşünürüm:
Şimdi ölüversem
Mutlu kalırım
Sonsuza kadar.
Sonra yaşlanıp
Beni düşündüğünde
Tıpkı bugünkü gibi görünürüm sana
Bir sevdiceğin olur
Henüz gencecik.
3.
Küçücük dalda yedi gül
Altısını rüzgar alır
Ama biri kalır
Bulayım diye onu
Yedi kez çağıracağım seni
Altısında gelme
Ama söz ve yedincisine
Tek sözümle gel.
4.
Bir dal verdi bana sevgili
Üzerinde sarı yapraklarda
Yıl dediğin geçer gider
Aşk ise hep yeni başlar.
Berolt Brecht
NE OLACAK ONLAR PARAYLA BENİ KANDIRMAYA ÇALIŞTIKÇA BENDE ONLARA PARA DEĞİİİİİİİL.... BU SÜMÜK MENDİLİİİİİİ. DİYE İNAN BEN İKNA EDERDİİİİMĞ.! ;))))))))))))))))))))))))))))))))
KESİNLİKLE SONUCA VARAMAZLAR VE BEN
Bağlantı - -
